عنوان کامل پایان نامه :

 ایده­ی “شهر-فرهنگ” چارچوبی برای برنامه ریزی شهر ایرانی-اسلامی

قسمتی از متن پایان نامه :

کاربری تجاری (بازار)

تجمیع کاربری­های تجاری در یک مجموعه همچون بازار سر­پوشیده در شهر سنتی اسلامی و نیز قلعه­ی قدیم خوی، که از دروازه­ی ورودی شهر تا مرکز شهر کشیده شده، باعث می­گردد هر شهروندی برای رفع نیازهای خود، از قبیل امور تجاری یا خرید مایحتاج مورد نیاز، هر روز به این محل مراجعه کند. این عامل موجب افزایش تراکم در بازار و نیز افزایش رفت و آمد در مرکز شهر می­گردد. لذا بازار در تعامل با مسجد جامع، عامل مهمی در تعاملات و کنش­های اجتماعی داشته می باشد. اما با شروع عصر جدید، چنین سیستمی به هم می­ریزد. همانگونه که در نقشه­ی 3-11 نشان داده گردید، در حال حاضر، کابری­های تجاری عموما در حواشی خیابانها و تقاطع معابر جای گرفته اند. مرکز شهر و بدنه­ی معابر بافت مرکزی و سایر مناطق در شهر عملا در اختیار کاربری­های تجاری می باشد. اما اینکه مرکز شهر به صورت غالب در اختیار فعالیت­های تجاری باشد، ماهیت تشعشعات شعوری محیط را تغییر می­دهد. اصل فعالیت­های تجاری بر فروش بیشتر و سود بیشتر استوار می باشد. وقتی غالب تشعشع محیط با ماهیت تجارت باشد، اخلاق منفعت طلبی با پالس بالایی در روح جمعی منعکس می­گردد. در ادامه، تاثیر آن در گرایش روز افزون شهروندان به منفعت طلبی، اخلاق نفع شخصی و گسترش اپیدمیک چنین مفاهیمی بروز می­کند که به تضعیف سرمایه های اجتماعی می انجامد. با در نظر داشتن اینکه کالاهای عرضه شده در بازار نیز عموما تولیدات جوامع غیر خودی می باشد و مظاهر فرهنگ غیر خودی را نیز باخود دارند، با تداوم این شرایط، ناخودآگاهی شهروندان نیز در جهت گرایش به فرهنگ­های غیر خودی متاثر گردد. تراکم بالای جمعیت در مرکز شهر در چنین وضعی، یک حوزه­ی شعوری ایجاد می­کند که بار تشعشعی آن نیز منفی خواهد بود. با در نظر داشتن پراکنده­شدن کاربری­های مذهبی در اقسانقاط شهر و تضعیف تأثیر مسجد جامع شهر، عملا تأثیر کاربری­های مذهبی در تشعشع­زدایی نیز کارایی خود را از دست می­دهند. در فرهنگ قرآن به این مسئله حساسیت نشان داده شده می باشد و در سوره­ی جمعه به آن تاکید شده می باشد. سوره­ی جمعه، شصت و دومین سوره­ی قرآن با 11 آیه می باشد که در مدینه نازل شده می باشد. در آیه­ی نهم و دهم چنین می­فرماید:

“یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِیَ لِلصَّلَاهِ مِن یَوْمِ الْجُمُعَهِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِکْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَیْعَ  ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ [۶٢:٩] فَإِذَا قُضِیَتِ الصَّلَاهُ فَانتَشِرُوا فِی الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْکُرُوا اللَّهَ کَثِیرًا لَّعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ [۶٢:١٠] : ای کسانی که ایمان آورده‌اید؛ هنگامی که برای نماز روز جمعه ندا داده گردید به سوی ذکر خدا بشتابید و خرید و فروش را رها کنید که این برای شما بهتر می باشد اگر می‌دانستید. و هنگامی که نماز پایان گرفت (شما آزادید) در زمین منتشر شوید و از فضل خدا طلب کنید، و خدا را بسیار یاد کنید، باشد که رست­گار شوید (جمعه-9و١٠)”.

در تورات، در دریافت مفاد “ده فرمان” که از طرف خداوند به حضرت موسی (ع) ارسال گردید، چهارمین فرمان به این موضوع پرداخته می باشد”روز سبت را به یاد داشته باش و آن را مقدس بدار. در هفته، شش روز کار کن، اما در روز هفتم، که سبت خداوند می باشد، هیچ کاری نکن. نه خودت، نه پسرت، نه دخترت، نه غلامت، نه کنیزت، نه چهار پایانت نه مهمانت، زیرا خداوند آسمان و زمین و دریا و هرچه را کـه در آنهاست در شش روز آفرید و روز هفتم استراحت نمود. پس او روز سبت را مبارک و مقدس نمود” ( افشار، 28:1392)

به این ترتیب، فرمان قطع کامل فعالیت های تجاری و غیر آن و پرداختن به امور معنوی در یک روز از هفته، اهمیت رفع آلودگی های تشعشعی در روح جمعی را نشان می دهد.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

 

1-3-1-­ آیا ایده شهر-فرهنگ می­تواند شهر ایرانی-اسلامی را پایدار کند؟

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

1-3-2-­ چگونه می­توان ایده شهر-فرهنگ را در شهر ایرانی  (خوی) تقویت نمود؟

 دانلود متن کامل پایان نامه جغرافیا در لینک پایین صفحه