ایده­ی “شهر-فرهنگ” چارچوبی برای برنامه ریزی شهر ایرانی-اسلامی

قسمتی از متن پایان نامه :

مکتب فن­گرایی: از 1960 به بعد الگوی مدرنیست­ها در کشورهای صنعتی به صورت فن­گرایی، مکتب آینده­گرایی جدید و تکنوتوپیا یا سرزمین فن مطرح می­گردد. فن­گرایان، شهرهای آسمان­خراش را مطرح می­کنند؛ زیرا معتقداند زمین بایستی برای بهره گیری­ی عموم آزاد گردد و نیز حداکثر بهره گیری را بایستی از فناوری نمود. کشاورزی پیشرفته، حمل­و­نقل مکانیزه و شهرهای زیردریایی از ایده­های آنان می باشد. از این مکتب به علت سلب قدرت و اختیار از بشر و نیز بی­توجهی به شرایط اجتماعی او انتقاد شده می باشد (همان، ص19-18).

2-2-10-­ مکتب آمایش انسانی: گروهی در رویارویی با دیدگاه فن­گرایان، نظریه­ی آمایش انسانی یا شهر بشر را مطرح و به معماران، که شهر را در تیول خود دارند حمله می­کنند. این گروه معتقداند که به شهر و ساخت شهر بایستی به صورت بین­رشته­ای نگریسته گردد؛ بدین ترتیب برنامه ریزی شهری را مطرح می­کنند که در ساخت شهر بایستی جغرافی­دان، جامعه­شناس، تاریخ­شناس، روان­شناس، اقتصاد­دان و معمار با هم شرکت داشته باشند و شهر را فقط معماران نسازند. این گروه به تأثیر مطلق بشر در طبیعت اهمیت می­دهند و معتقداند در تفکر معماران، بشر در نظر گرفته نمی­گردد. این گروه شهر را مکان فرهنگی می­دانند و معتقد به ناحیه­­ی شهری هستند. مهمترین نظریه­پرداران مکتب آمایش انسانی، گدس، مامفورد و لینچ هستند (همان، ص 19).

 

 

 

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

 

2-3-­ معماری اسلامی و نماد های بارز آن

2-3-1-­ درآمد:

بر اساس روایت قرآن، “آدم” در”لامکان، لازمان و لاتضاد” خلق گردید و بعد به بهشت و بعد به ارض نزول نمود. در بستر ارض کم­کم به کثرت رفته، از نفسی واحد، به تدریج در نفس­های کثیر تجلی پیدا نمود[1] (بقره­، آیات 30 تا 39). یَا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّکُمُ الَّذِی خَلَقَکُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَهٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا کَثِیرًا وَنِسَاءً … : ای مردم تقوا پیشه کنید از پروردگارتان، همانکه شما را از نفسی واحد آفرید و از آن نفس، همسر او را آفرید و از آنها، مردان و زنان زیادی منتشر ساخت ﴿النساء: ١﴾.

اینکه چرا بشر تمایل به زندگی جمعی دارد؟ محققان و مکاتب زیادی ابراز عقیده کرده­اند. اما در فرهنگ قرآن، همه­ی انسانها از نفسی واحد خلق شده­اند و ازبُعد نفس، می­توان گفت که همه­ی انسانها، یک نفر بیش­تر نیستند. در عالم دو قطبی فعلی، نفس به صورت کثیر در جنس­های مذکر و مونث تجلی یافته می باشد. بر اساس آیه­ی 7 سوره­ی تکویر، در ادامه­ی حرکت در قوس صعودی (شکل 2-1)، باز هم نفس­ها تزویج یافته و به وحدت می­رسند. بر این اساس، کشش و میل درونی بشر که او را به زندگی جمعی مشتاق می­سازد، ناشی از وحدت نفس می باشد.

وَإِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ : (یک قانون از قوانین مستقر شده­ی پروردگار تو این می باشد که) موعدی برای تزویج نفس­ها قرار داده شده می باشد  [٨١:٧]

[1]  – داستان آفرینش با این توصیف که مردی بنام آدم که جسم او را از گِل درست کردند و روح را در آن دمیدند، از جنس او زنی بنام حوا برای او آفریدند، پسرانی بنام های هابیل و قابیل بدنیا می آورند و… (کتاب مقدس، 1380: 5-3). این داستان که همه­ی مسلمانان نیز آنرا حفظ هستند، برگرفته از فصل اول تورات بنام “پیدایش” می­باشد. روایات تورات دستکاری شده اند. داستان آدم و همسرش و خوردن میوه­ی ممنوعه در قرآن نیز آمده می باشد. اما نکته­ی قابل تامل این می باشد که روایات تحریف شده­ی بنی اسرائیل را در تفسیر آیات قرآن بکار برده­اند و باعث ایجاد تشویش در مفهوم شده­اند. در قرآن کلمه­ای بنام “حوا” یا “هابیل و قابیل” بکار نرفته می باشد؛ اما داستان دو برادر را با عنوان “بندگانی از بندگان خداوند” یاد کرده می باشد. در قرآن گفته نشده که آن دو نفر با هم برادر بودند ، یا اسمشان هابیل و قابیل بوده یا آنها پسران آدم و حوا بوده اند.. مترجمین و مفسرین اسم آنها را از تورات وارد ترجمه­ی قرآن کرده­اند. اما حقیقت این می باشد که اظهار خاک و آب و آتش رمزهایی هستند که به مفاهیم عمیقی تصریح دارند. خاک و گل آدم، خاک مادی نیست و در حقیقت آدم در قرآن، یک مفهوم می باشد نه یک بشر در کالبد مادی. شبیه مفهومی که گاهی هرچند نادرست اما نزدیک به واقع، به نام عالم ذر اظهار می گردد (نویسنده).

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

 

1-3-1-­ آیا ایده شهر-فرهنگ می­تواند شهر ایرانی-اسلامی را پایدار کند؟

1-3-2-­ چگونه می­توان ایده شهر-فرهنگ را در شهر ایرانی  (خوی) تقویت نمود؟

 دانلود متن کامل پایان نامه جغرافیا در لینک پایین صفحه