عنوان کامل پایان نامه :

 ارزیابی و تحلیل وضعیت پایداری محله­ای با تأکید بر عملکرد مدیریت شهری در بافت تاریخی شهر یزد

قسمتی از متن پایان نامه :

1-1-1. مفهوم محله در شهرهای ایران

محله به مثابه سلول اصلی شهر سنتی در ایران، سکونتگاه قوم، نژاد، مذهب یا فرقه­های خاص می باشد. جامعه شهری رنگ گرفته از نظام عشیره­ای، در طریقه شکل­گیری خود مجموعه­هایی را ایجاد نمود که به محله معروف شدند. از ابتدای بنای شهرهای اسلامی و حتی قبل از اسلام، هر قوم و قبیله­ای تحت شرایط خانوادگی، منافع مشترک و شبکه­های خویشاوندی، محله­ای جداگانه در شهر بنا می­نمود. نیاز همبستگی داخلی از یک سوء و تجدید گروه اجتماعی خودی پیش روی دیگران از سوی دیگر، لزوم خودکفایی نسبی را در زمینه خدمات و تأسیسات لازم را توجیه می­نمود. همبستگی اجتماعی- فرهنگی سبب ایجاد عامل روانی تعلق به محله و پیروی افراد از آداب و رسوم واحد و همچنین احساس فرق نسبت به ساکنان دیگر محله­ها بود. ساکنان محله نسبت به یکدیگر و در محله، دارای وظایف و حقوق خاصی بودند و خود را جزئی از جمع دانسته و بقا و آسایش خود را در کارایی مجموعه می­دیدند. روابط اجتماعی حاکم به صورت بسیار ظریفی در شکل­گیری و استخوان­بندی محله مؤثر بود و شبکه ارتباطی و مرکز محله و دیگر عناصر کالبدی مانند آب­انبار، مسجد حسینیه، سقاخانه و حمام تعریف می­نمود. تحت تأثیر چنین شرایط اقتصادی و اجبار به خودکفا بودن نسبی، در هر محله تأسیسات اقتصادی ویژه­ای برپا می­گردید و مرکزی در خود داشت که همه مایحتاج روزانه خود و کوتاه مدت محله را فراهم می­ساخت. بافت کالبدی محله به عنوان تبلور فضایی شرایط اجتماعی- اقتصادی در رأس انسجام و همگنی خاصی بود. به بیانی دیگر، عوامل مذکور باعث به وجود آمدن عناصر کالبدی محله می­گردید و مجموعه­ای از عناصر مذکور در مراکز مسکونی، محیطی را پدید می­آورد که نمایانگر روابط متقابل ساکنان در ارتباط روزمره آنان می­گردید (پاکزاد، 1361: 18).

اما محله­ها با تحولات مختلفی مواجه شده­اند که از دو منظر قابل مطالعه می باشد، یکی در نظر داشتن محله در قالب تحولات اقتصادی و اجتماعی و نظام سیاسی حاکم بر کشور که به وسیله دولت­مردان و مدیران ملی صورت گرفته و همواره در ادوار مختلف تاریخی اعم از اسلامی، قاجار، پهلوی و پس از انقلاب اسلامی این تصمیمات توانسته می باشد تأثیرات خود را به جای نهد. دیگری تأثیرپذیری محله ایرانی از تحولات نظام جهانی و تغییرات اقتصادی، اجتماعی و تکنولوژیکی که الزامات هر یک نیز تأثیرات ویژه­ای داشته می باشد. از این منظر در زمان حاضر تعریف از محله تغییراتی بنیادی کرده می باشد و بیشتر ضوابط رسمی و قراردادی مبنای تعریف محله می باشد. در تعریف و تبیین مفهوم محله در شهرهای ایران این واژه را می­توان از دو منظر تاریخی و قانونی مورد مطالعه قرار داد. در برداشت تاریخی خصوصیات غالب شهرهای اسلامی در ساختار کالبدی و اجتماعی شهرها به واسطه تأثیرپذیری از هویت ایرانی اسلامی نمود بارزی داشته می باشد، به گونه­ای که محله به عنوان یکی از اجزاء و عناصر شهر ایرانی اسلامی و تشکیل دهنده ساختار و استخوان­بندی شهر تلقی می­گردد و محدوده آن نیز به واسطه وابستگی قومی، نژادی و مذهبی، حرفه­ای و طبقاتی تعریف شدنی می باشد. این برداشت در گذر زمان دچار تغییر و تحولاتی گردید، به گونه­ای که در نظام شهرنشینی و شهرسازی کشور محله­های سنتی کمتر به مصداق گذشته با کارکردهای قابل انتظار آن هست. در برداشت حقوقی و قانونی، مطالعه قوانین فعلی نشان می­دهد مهمترین قانونی که محله در آن تعریف شده می باشد، قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری سال 1362 می باشد؛ «طبق تبصره 2 ماده 4 این قانون محله مجموعه ساختمان­های مسکونی و خدماتی می باشد که از لحاظ بافت اجتماعی، ساکنان خود را اهل آن می­دانند و دارای محدوده معین می باشد. حدود محله­های شهری تابع تقسیمات شهری می باشد (عبدالهی، 1386: 17).

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

  1. آیا محلات تاریخی شهر یزد از نظر معیارهای پایداری محله­ای یک محله پایدار محسوب می­گردد؟
  2. تأثیر و عملکرد مدیریت شهری در وضعیت پایداری محلات تاریخی چگونه بوده می باشد؟
  3. شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

 دانلود متن کامل پایان نامه جغرافیا در لینک پایین صفحه